Η εξ αποστάσεως εργασία, με τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, έχει επιτρέψει σε επαγγελματίες από όλο τον κόσμο να εργάζονται ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης του εργοδότη ή των πελατών τους. Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική νομοθεσία εισήγαγε ειδικό καθεστώς άδειας διαμονής για τους λεγόμενους ψηφιακούς νομάδες, δηλαδή πολίτες τρίτων χωρών που εργάζονται εξ αποστάσεως και επιλέγουν την Ελλάδα ως τόπο διαμονής τους.
Ως ψηφιακοί νομάδες θεωρούνται οι πολίτες τρίτων χωρών που απασχολούνται ως μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι και παρέχουν τις υπηρεσίες τους εξ αποστάσεως, με τη χρήση ψηφιακών μέσων, σε εργοδότες ή πελάτες που βρίσκονται εκτός της ελληνικής επικράτειας. Η συγκεκριμένη άδεια διαμονής δεν συνδέεται με άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, αλλά αποκλειστικά με εργασία ή παροχή υπηρεσιών προς το εξωτερικό.
Για τη χορήγηση άδειας διαμονής ψηφιακού νομά απαιτείται είτε η έκδοση εθνικής θεώρησης εισόδου τύπου D από αρμόδια ελληνική προξενική αρχή είτε η είσοδος στη χώρα με ομοιόμορφη θεώρηση εισόδου (τουριστική βίζα) ή με καθεστώς απαλλαγής από θεώρηση. Στις περιπτώσεις εισόδου με τουριστική βίζα ή χωρίς θεώρηση, είναι απαραίτητη η ύπαρξη μισθωτηρίου κατοικίας ή συμβολαίου αγοράς ακινήτου στην Ελλάδα.
Πριν από τη λήξη της ισχύος της θεώρησης εισόδου ή του νόμιμου χρόνου παραμονής, ο ενδιαφερόμενος οφείλει να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής στην αρμόδια Διεύθυνση Αλλοδαπών και Μετανάστευσης του τόπου κατοικίας του.
Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά διαφοροποιούνται ανάλογα με την επαγγελματική ιδιότητα του αιτούντος. Στην περίπτωση μισθωτού, απαιτείται σύμβαση εργασίας ή άλλο αποδεικτικό της εργασιακής σχέσης με εργοδότη εγκατεστημένο εκτός Ελλάδας. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, απαιτούνται περισσότερες της μίας συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ή έργου, ενώ στην περίπτωση αυτοαπασχολούμενων προσκομίζονται στοιχεία που αποδεικνύουν την ιδιότητά τους στην επιχείρηση, καθώς και στοιχεία που αφορούν την ίδια την επιχείρηση, η οποία πρέπει να εδρεύει εκτός της ελληνικής επικράτειας.
Επιπλέον, προϋπόθεση για τη χορήγηση της άδειας αποτελεί η απόδειξη επαρκών οικονομικών πόρων, οι οποίοι ανέρχονται στο ποσό των 3.500 ευρώ μηνιαίως. Το εισόδημα αυτό μπορεί να αποδειχθεί είτε μέσω των σχετικών συμβάσεων εργασίας ή παροχής υπηρεσιών είτε μέσω τραπεζικών καταθέσεων.
Η άδεια διαμονής ψηφιακού νομά χορηγείται για χρονική διάρκεια τριών (3) ετών και μπορεί να ανανεώνεται για ισόχρονο διάστημα, εφόσον εξακολουθούν να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Ο δικαιούχος της άδειας δύναται να συνοδεύεται από τα μέλη της οικογένειάς του και συγκεκριμένα από τον ή τη σύζυγο ή τον/τη συμβίο, καθώς και από τα άγαμα τέκνα κάτω των δεκαοκτώ (18) ετών, συμπεριλαμβανομένων υιοθετημένων τέκνων ή τέκνων του ίδιου ή του/της συζύγου/συμβίου, εφόσον υπάρχει επιμέλεια. Τα μέλη της οικογένειας υποβάλλουν αυτοτελή αίτηση για άδεια διαμονής, η οποία λήγει ταυτόχρονα με την άδεια του συντηρούντος.
Τέλος, επισημαίνεται ότι η άδεια διαμονής ψηφιακού νομά δεν παρέχει δικαίωμα άσκησης εξαρτημένης εργασίας ή ανεξάρτητης οικονομικής δραστηριότητας οποιασδήποτε μορφής στην Ελλάδα, ούτε για τον ίδιο τον δικαιούχο ούτε για τα μέλη της οικογένειάς του.
